Модулиуд ба import
Python-ийн хамгийн том давуу тал бол аль хэдийн бэлдсэн кодыг дахин ашиглах боломж юм. Модуль гэдэг бол функц, класс, тогтмолуудыг агуулсан .py файл юм. Python суулгахад хэдэн зуун бэлэн модуль дагалддаг — үүнийг Standard Library гэнэ.
import хэрэглэх
import түлхүүр үгээр модулийг ачаалж, тэр дотрох бүх зүйлийг ашиглана:
import math
print(math.pi) # 3.141592653589793
print(math.sqrt(16)) # 4.0
print(math.floor(3.7)) # 3
print(math.ceil(3.2)) # 4
Зөвхөн хэрэгтэй зүйлийг татаж авахад from ... import ... хэрэглэнэ:
from math import sqrt, pi
# Одоо math. угтваргүйгээр шууд хэрэглэнэ
print(sqrt(25)) # 5.0
print(pi) # 3.141592653589793
Модульд богино нэр өгч болно — урт нэртэй модулийн хувьд энэ маш тохиромжтой:
import datetime as dt
өнөөдөр = dt.date.today()
print(өнөөдөр) # 2025-05-19 гэх мэт
Хэрэгтэй стандарт модулиуд
os — үйлдлийн системтэй ажиллах
import os
# Одоогийн фолдерыг харах
print(os.getcwd())
# Фолдер үүсгэх
os.makedirs("шинэ_фолдер", exist_ok=True)
# Орчны хувьсагч унших
нууц_түлхүүр = os.getenv("API_KEY", "олдсонгүй")
print(нууц_түлхүүр)
datetime — огноо ба цагтай ажиллах
from datetime import datetime, timedelta
одоо = datetime.now()
print(f"Одоо: {одоо.strftime('%Y-%m-%d %H:%M')}")
ирэх_долоо_хоног = одоо + timedelta(days=7)
print(f"7 хоногийн дараа: {ирэх_долоо_хоног.strftime('%Y-%m-%d')}")
random — санамсаргүй тоо
import random
# 1-аас 6 хүртэл санамсаргүй тоо (шоо)
шоо = random.randint(1, 6)
print(f"Шоо: {шоо}")
# Жагсаалтаас санамсаргүй элемент
өнгөнүүд = ["улаан", "ногоон", "цэнхэр", "шар"]
print(random.choice(өнгөнүүд))
# Жагсаалтыг холих
random.shuffle(өнгөнүүд)
print(өнгөнүүд)
Өөрийн модуль үүсгэх
Өөрийн .py файлыг ч модуль болгон ашиглаж болно. Жишээлбэл тооцоо.py файл үүсгэе:
# тооцоо.py
PI = 3.14159
def дугуйн_талбай(радиус: float) -> float:
return PI * радиус ** 2
def дугуйн_тойрог(радиус: float) -> float:
return 2 * PI * радиус
Дараа нь өөр файлаас энэ модулийг ашиглана:
# main.py — тооцоо.py-тай нэг фолдерт байх ёстой
import тооцоо
талбай = тооцоо.дугуйн_талбай(5)
print(f"Талбай: {талбай:.2f}") # Талбай: 78.54
тойрог = тооцоо.дугуйн_тойрог(5)
print(f"Тойрог: {тойрог:.2f}") # Тойрог: 31.42
Модулиудыг ашигласнаар кодоо логик хэсгүүдэд хувааж, уншихад хялбар болгоно. Том төслүүдэд энэ маш чухал.
Дараагийн хичээлд:
pip пакеж менежер ашиглан гуравдагч талын пакежүүдийг суулгаж, requests зэрэг алдартай library-г хэрхэн ашиглахыг сурна.