Python / Хувьсагчид

Хувьсагчид

Програм бичихдээ өгөгдлийг санах ойд хадгалж, дахин ашиглах шаардлага байнга гардаг. Үүнд variable (хувьсагч) ашигладаг. Variable гэдэг нь өгөгдлийг хадгалах нэртэй "хайрцаг" гэж ойлгож болно.

Variable зарлах

Python-д variable-ийг маш энгийнээр зарлана — төрлийг тусад нь бичих шаардлагагүй:

python
нэр = "Болд"
нас = 25
өндөр = 1.75
суралцаж_байна = True

print(нэр)          # Болд
print(нас)           # 25
print(өндөр)        # 1.75
print(суралцаж_байна)  # True

= тэмдэг нь математикийн "тэнцүү" биш — зүүн талд байгаа нэрт баруун талын утгыг оноодог (assignment). JavaScript дахь let / const шиг боловч Python-д түлхүүр үг хэрэггүй.

Нэрлэх дүрмүүд

Variable нэрлэхдээ дараах дүрмийг баримтална:

python
# ✅ Зөв нэрлэлт
оюутан_нэр = "Сарнай"
lessonCount = 10
_private_var = "нуусан"
score2 = 95

# ❌ Буруу нэрлэлт
2score = 95        # тоогоор эхэлж болохгүй
оюутан нэр = "Сарнай"  # зай байж болохгүй
class = "A"        # Python-ийн нөөц үг (keyword) ашиглаж болохгүй

Python-д snake_case хэлбэр нийтлэг хэрэглэгддэг — үгүүдийг доогуур зураасаар холбодог:

python
# snake_case — Python-ийн стандарт
оюутан_нэр = "Төгс"
нийт_оноо = 450
курсын_нэр = "Python үндэс"

Утга өөрчлөх ба олон оноолт

Python-д variable-ийн утгыг хэдийд ч өөрчилж болно:

python
оноо = 0
print(оноо)   # 0

оноо = 85
print(оноо)   # 85

оноо = оноо + 10
print(оноо)   # 95

Нэг мөрөнд хэд хэдэн variable-д утга оноож болно:

python
# Нэгэн зэрэг оноолт
x, y, z = 1, 2, 3
print(x, y, z)  # 1 2 3

# Нэг утгыг хэд хэдэн variable-д
a = b = c = 0
print(a, b, c)  # 0 0 0

Variable-ийн утгыг харах

print() функц хэд хэдэн аргаар ашиглагдана:

python
нэр = "Анар"
нас = 22

# Comma-р тусгаарлах
print("Нэр:", нэр, "| Нас:", нас)

# f-string (хамгийн хялбар арга)
print(f"Нэр: {нэр}, Нас: {нас}")

# type() — variable-ийн төрлийг харах
print(type(нэр))   # <class 'str'>
print(type(нас))   # <class 'int'>

Тогтмол (Constant)

Python-д const гэсэн түлхүүр үг байхгүй. Тогтмол утгуудыг заншлаар БҮГД ТОМООР бичдэг — энэ нь "өөрчлөх ёсгүй" гэсэн дохио:

python
PI = 3.14159
MAX_SCORE = 100
SITE_NAME = "ulaanbaatar.app"

print(f"Хамгийн дээд оноо: {MAX_SCORE}")

JavaScript-тэй харьцуулбал

javascript
// JavaScript
let нэр = "Болд";
const MAX = 100;
console.log(`Сайн уу, ${нэр}!`);
python
# Python
нэр = "Болд"
MAX = 100
print(f"Сайн уу, {нэр}!")

Гол ялгаа: Python-д let, const, var хэрэггүй — зүгээр л нэр нь = утга гэж бичнэ.

Дараагийн хичээлд:

Variable-ийг ашиглаж сурлаа! Дараа нь Python-д ямар өгөгдлийн төрлүүд (data types) байдаг — int, float, str, bool — тэдгээрийн онцлог, хоорондын ялгааг судална.

← Өмнөх хичээлPython суулгах ба тохиргооДараах хичээл →Өгөгдлийн төрлүүд