Ачааллж байна...
Энэ бол "Компьютераа бэлдэх" бүлгийн сүүлчийн хичээл бөгөөд өнгөрсөн дөрвөн хичээлийн бүх бэлтгэл яг энэ мөчид зориулагдсан юм. Өнөөдөр та өөрийн компьютер дээрээ анхны кодын файлаа үүсгэж, хадгалж, ажиллуулна. Browser дээр код бичсэн тэр анхны туршлагаас энэ юугаараа ялгаатай вэ гэвэл: тэнд таны код Programiz-ийн компьютер дээр ажиллаж байсан бол өнөөдөр таны код таны өөрийн компьютер дээр, таны суулгасан Python-оор, таны сонгосон газарт хадгалагдсан файлаас ажиллана. Интернэт ч шаардлагагүй. Энэ бол жинхэнэ программистын өдөр тутмын ажлын хэлбэр бөгөөд энэ хичээлийн төгсгөлд та яг тэр хэлбэрээр ажиллаж сурсан байх болно.
Энэ хичээлд бид гурван шинэ ойлголттой танилцана: файл гэж юу вэ (товчхон, бидэнд хэрэгтэй хэмжээгээр), .py төгсгөл юу гэсэн утгатай вэ, тэгээд terminal гэж юу вэ. Код нь өөрөө өмнөх хичээлийн танил ганц мөр хэвээрээ байх болно — учир нь өнөөдрийн хичээлийн гол сэдэв код биш, кодыг тээдэг сав болох файл, түүнийг ажиллуулах урсгал юм. print()-ийн жинхэнэ, бүрэн хичээл дараагийн бүлэгт хүлээж байгаа.
Эхлээд "файл" гэдэг үгийг товч тодруулъя. Файл гэдэг нь компьютерт хадгалагдсан, нэртэй, нэг бүтэн мэдээлэл юм — таны утсан дээрх зураг бүр нэг файл, дуу бүр нэг файл, Word баримт бүр нэг файл. Файл бүр нэрийнхээ төгсгөлд цэгээр тусгаарлагдсан богино "овог" авч явдаг: зурган файл .jpg, дуут файл .mp3, Word баримт .docx гэх мэт. Энэ төгсгөлийг өргөтгөл (extension) гэдэг бөгөөд компьютерт "энэ файлыг ямар программаар нээх вэ" гэдгийг хэлж өгдөг шошго нь юм. (Өмнөх хичээлд бид VS Code-ын "extension" гэдэг өөр зүйлтэй танилцсан — нэг үг хоёр өөр утгаар хэрэглэгдэж байгааг анзаараарай; ярианы дундаас аль нь болох нь үргэлж ойлгомжтой байдаг.)
Тэгвэл Python код агуулсан файл ямар өргөтгөлтэй байдаг вэ? Хариулт нь: .py — Python гэдэг үгийн эхний хоёр үсэг. Та ямар нэг файлын нэр .py-ээр төгсөж байвал дотор нь Python код байгаа гэдгийг одооноос мэддэг боллоо. Бид өнөөдөр яг тийм файл үүсгэнэ: hello.py гэдэг нэртэй, дотроо ганц мөр код бүхий, таны анхны кодын файл.
Алхам 1. Кодын хавтас бэлдэнэ. Эхлээд кодын файлууддаа зориулсан тогтмол "гэр" бэлдье — ингэвэл таны ажил эхнээсээ эмх цэгцтэй явна. File Explorer-оо нээгээд (Windows товч + E), зүүн жагсаалтаас Documents (Баримт бичиг) хавтсыг товшино. Дараа нь цонхны хоосон цагаан хэсэгт хулганы баруун товчийг дарна — жижиг цэс гарч ирнэ. Цэснээс New (Шинэ) гэдгийг заагаад, дэлгэгдэх дэд цэснээс Folder (Хавтас) гэдгийг товшино. Шинэ хавтас үүсч, нэрээ бичихийг хүлээж байгаа тул python-hicheel гэж бичээд Enter дарна. (Хавтасны нэрэнд кирилл үсэг техникийн хувьд болдог ч, кодтой холбоотой зүйлд латин үсэг, зайны оронд зураас хэрэглэх нь ирээдүйд гарч болзошгүй жижиг бэрхшээлүүдээс сэргийлдэг сайн дадал юм — одооноос л тэр дадлыг эхэлцгээе.)
Алхам 2. VS Code-оор тэр хавтсаа нээнэ. VS Code-оо нээнэ (дэлгэцийн тэмдгээс, эсвэл Start цэсэнд code гэж бичиж хайгаад). Дараа нь цонхны зүүн дээд булангийн File цэсийг товшоод, дотроос нь Open Folder... (Хавтас нээх) гэдгийг сонгоно. Хавтас сонгох цонх гарч ирэхэд Documents → python-hicheel хавтсаа олж товшоод, Select Folder товч дарна. Энд нэг шинэ зүйл гарч болно: VS Code "Do you trust the authors of the files in this folder?" (Энэ хавтасны файлуудын зохиогчдод итгэх үү?) гэсэн асуулт бүхий цонх үзүүлж магадгүй. Энэ бол интернэтээс татсан танихгүй код нээх үеийн хамгаалалтын асуулт бөгөөд энэ хавтсыг та өөрөө сая үүсгэсэн тул итгэлтэйгээр Yes, I trust the authors гэдгийг товшино. Ингэмэгц зүүн талын самбарт таны хавтасны нэр PYTHON-HICHEEL гэж томоор бичигдэж харагдана — доор нь одоохондоо юу ч алга, учир нь хавтас маань хоосон.
Алхам 3. Шинэ файл үүсгэнэ. Зүүн самбар дахь PYTHON-HICHEEL гэсэн нэрэн дээр хулганаа аваачихад нэрийн хажууд хэдэн жижиг тэмдэг гарч ирнэ — тэдгээрийн хамгийн эхнийх нь булан нь нугалаастай цаас дээр нэмэх тэмдэг бүхий дүрс бөгөөд New File (Шинэ файл) гэсэн үүрэгтэй. Түүнийг товшино. Самбарт нэр бичих хоосон мөр гарч ирэхэд:
hello.pyгэж бичээд Enter дарна. Нэрийг нягтлаарай: бүгд жижиг үсэг, зай байхгүй, төгсгөлд нь цэг тэгээд py. Enter дармагц хоёр зүйл болно: зүүн самбарт hello.py файл жагсаалтад орж, гол том талбайд тэр файл нээгдэж, бичихэд бэлэн болно. Мөн нэг нарийн ширийн зүйл анзаарагдана: .py гэж бичсэн даруйд файлын нэрийн хажууд Python-ы жижиг тэмдэг гарч ирж, цонхны доод Status Bar-т Python гэсэн үг болон хувилбарын дугаар харагдана. Энэ бол өмнөх хичээлд суулгасан Python extension маань ажилдаа орлоо, VS Code энэ файлыг Python файл гэж танилаа гэсэн дохио юм.
Алхам 4. Кодоо бичнэ. Гол талбайд, нээлттэй hello.py файл дотроо танил мөрөө бичнэ:
python
print("Сайн байна уу, миний компьютер!")Бичиж байх зуураа VS Code-ын тусламжуудыг анзаараарай: print гэж бичиж эхлэхэд тань санал болгох жагсаалт гарч ирнэ (одоохондоо үл тоогоод бичсээр байхад болно), нээлттэй хаалт бичихэд хаалтын хос нь өөрөө гарч ирнэ, үгс өөр өөр өнгөтэй болно. Энэ бүхэн бол эдиторын "код ойлгодог" чанар бөгөөд цаг өнгөрөх тусам таны сайн туслах болно.
Алхам 5. Файлаа хадгална. Одоо нэг чухал шинэ ойлголт. Таны бичсэн зүйл дэлгэцэн дээр харагдаж байгаа ч хадгалагдаагүй байж болно — үүнийг файлын нэрийн хажууд байгаа тэмдгээр мэднэ: нэрийн ард дүүрэн цагаан дугуй харагдаж байвал "хадгалагдаагүй өөрчлөлт бий" гэсэн үг, харин X тэмдэг байвал бүх зүйл хадгалагдсан гэсэн үг юм. Хадгалахын тулд гар дээр Ctrl товчийг дараастай S үсэг дарна (Save гэдгийн S). Дугуй тэмдэг X болж солигдоно. Энэ Ctrl+S хослолыг гарын дадал болгоорой — программистууд үүнийг минут тутамд шахуу, бараг ухамсаргүйгээр дардаг. Хадгалаагүй код ажиллуулахад хуучин хувилбар нь ажиллаж, "би засчихсан юм чинь яагаад өөрчлөгдөхгүй байгаа юм бэ" гэсэн төөрөгдөл үүсгэдэг — энэ бол эхлэгчдийн хамгийн түгээмэл эргэлзээнүүдийн нэг тул одооноос сэргийлье.
Алхам 6. Run товчоо олж дарна. Одоо оргил мөч. Цонхны баруун дээд хэсэгт гурвалжин "тоглуулах" тэмдэг (▷) харагдана — яг л хөгжим, видео тоглуулагчийн Play товч шиг. Энэ бол Python extension-ий нэмж өгсөн Run товч бөгөөд "энэ файлын кодыг Python-оор ажиллуул" гэсэн үүрэгтэй. Түүнийг товшино.
Алхам 7. Terminal-д үр дүнгээ харна. Товшмогц цонхны доод хэсгээс шинэ самбар дээшээ нээгдэнэ — үүнийг terminal гэдэг. Terminal гэж юу вэ гэвэл: өмнөх хичээлд танилцсан Command Prompt-ын үүргийг яг гүйцэтгэдэг, гэхдээ VS Code-ын дотор шууд суулттай ирдэг хувилбар нь юм. Өөрөөр хэлбэл компьютертэйгээ бичгээр харилцдаг тэр л цонх, зөвхөн ажлын өрөөнийхөө дотор байрлачихсан гэсэн үг — кодоо ажиллуулах бүрдээ тусад нь Command Prompt нээх шаардлагагүй болгож өгдөг тав тух энэ. Terminal дотор эхлээд нэг урт, ойлгомжгүй харагдах мөр гүйнэ — энэ бол VS Code таны өмнөөс Python-д өгч буй тушаал (таны файлын бүтэн хаяг дурдагдсан байгаа) бөгөөд түүнийг унших шаардлага танд алга. Харин түүний дор:
Сайн байна уу, миний компьютер!гэсэн мөр гарч ирнэ. Энэ бол таны үр дүн.
Түр зогсоод сая болсон зүйлийг бүтнээр нь харъя, учир нь энэ бол Бүлэг 1-ээс хойш барьсан бүх ойлголтын нэгдэл юм. Та заавраа Python хэлээр бичлээ (Бүлэг 1, Хичээл 2-3). Түүнийгээ .py файлд хадгаллаа (өнөөдөр). Run товчийг дарахад VS Code таны файлыг аваад (Бүлэг 2, Хичээл 4-ийн гүүр) таны компьютерт суусан Python орчуулагчид өглөө (Бүлэг 2, Хичээл 2-3). Python таны зааврыг уншиж, биелүүлээд, үр дүнг terminal-д хэвлэлээ. Энэ гинжин хэлхээ бүхэлдээ таны компьютер дотор, интернэтгүйгээр явагдлаа. Энэ бол дэлхийн сая сая программистын өдөр бүр хийдэг ажлын мөчлөг — бичих, хадгалах, ажиллуулах, үр дүнг харах — бөгөөд та түүнийг анх удаа, бүрэн гүйцэд, өөрийн гараар хийлээ. Таны компьютер сая таны бичсэн зааврыг дагалаа.
Хүсвэл нэг зүйл туршаад үзээрэй: хашилтан доторх бичвэрээ өөрчлөөд, Ctrl+S дараад, Run товчоо дахин дарна — terminal-д шинэ бичвэр чинь гарна. Эсвэл хоёр дахь print мөр нэмээд мөн адил хадгалж ажиллуулбал хоёр мөр дараалан хэвлэгдэнэ. Хамгийн боловсронгуй туршилт: зориуд Ctrl+S дарахгүйгээр Run дараад үзээрэй — VS Code хадгалаагүй файлыг ихэвчлэн өөрөө хадгалаад ажиллуулдаг ч, тохиргооноос хамаараад хуучин үр дүн гарах нь бий; аль нь ч болсон Алхам 5-ын сургамжийг нүдээр харах болно.
Run товч (▷) баруун дээд буланд харагдахгүй бол: ихэвчлэн хоёр шалтгаантай. Нэгд — нээлттэй байгаа файл .py биш байх (Алхам 3-ын нэрээ шалгаарай: hello.py мөн үү, hello.py.txt болчихоогүй биз?). Хоёрд — Python extension бүрэн ачаалагдаагүй байх: VS Code-оо бүтэн хаагаад дахин нээж, hello.py-гээ дахин нээгээд хэдэн секунд хүлээнэ.
Run дарахад terminal-д улаан, урт англи бичиг гарвал: мөрөө нягтлаарай — print жижиг үсгээр үү, хаалт хос уу, хашилт хос уу. Засаад Ctrl+S дараад дахин Run. (Хашилт дотроо кирилл бичиг ажиллахгүй байх вий гэж болгоомжилж магадгүй — үгүй, орчин үеийн Python кирилл бичвэрийг хашилт дотор ямар ч асуудалгүй хэвлэдэг.)
Terminal-д "Python was not found" маягийн бичиг гарвал: энэ бол өмнөх хичээлийн танил нөхөр — PATH асуудал. Хичээл 3-ын Бэрхшээл 1-ийн засварыг хийгээд, VS Code-оо бүтэн хаагаад дахин нээгээрэй (VS Code ч мөн Command Prompt шиг хаягийн дэвтрийг нээгдэхдээ л уншдаг).
Файл бол нэртэй, хадгалагдсан мэдээлэл бөгөөд .py өргөтгөл нь "дотор нь Python код бий" гэсэн шошго юм.
Кодын файлууд Documents доторх python-hicheel хавтсанд амьдарна — VS Code-оор File → Open Folder-оор нээнэ.
Ажлын мөчлөг: бичих → Ctrl+S-ээр хадгалах → Run (▷) товч → terminal-д үр дүнгээ харах.
Terminal бол VS Code доторх Command Prompt — кодын үр дүн энд гарна.
Таны компьютер бүрэн тоноглогдлоо: энэ мөчлөгөөр та сургалтын үлдсэн бүх хичээлийг хийх болно.
Ингээд "Компьютераа бэлдэх" бүлэг өндөрлөлөө — таны ажлын байр бүрэн бэлэн. Дараагийн бүлгээс жинхэнэ Python эхэлнэ: бид print()-ийг гүнзгий судалж, түүний бүх нюанс, бүх түгээмэл алдааг нь хамт үзнэ. Одооноос хойш хичээл бүр танд шинэ чадвар нэмж өгөх болно.
Бүртгэлтэй болсноор энэ сургалтын бүх хичээлд хандах эрх авна.