Ачааллж байна...
Та энэ хичээлийг нээснээрээ нэг чухал алхмыг аль хэдийн хийчихлээ. Программчлал сурна гэдэг олон хүний хувьд "хэзээ нэгэн цагт" гэсэн ангилалд удаан хадгалагддаг мөрөөдөл байдаг. Хийж эхлэхээс өмнө хамгийн хэцүү нь эхлэх шийдвэр гаргах явдал бөгөөд та тэр шийдвэрийг гаргачихсан байна. Одоо танд хэрэгтэй цорын ганц зүйл бол тэвчээр, бага зэрэг сониуч зан, мөн энэ сургалтыг бичсэн хүн таныг ойлгож байгаа гэдэгт итгэх итгэл юм. Энэ анхны хичээлд бид ямар ч код бичихгүй. Үүний оронд бид энэ сургалт хэнд зориулагдсан, хэрхэн явагдах, таны замд юу тохиолдох талаар нээлттэй, чин сэтгэлээсээ ярилцах болно. Учир нь аялалд гарахаасаа өмнө газрын зургаа харчихвал зам илүү тайван байдаг.
Магадгүй та энэ мөрийг уншиж байхдаа "би компьютерын хүн биш", "би математикт муу байсан", "надад арай оройтсон байх" гэх мэт бодлуудтай тэмцэж байж болох юм. Ийм бодол таны толгойд байгаа бол та ганцаараа биш гэдгийг хэлье. Программчлал сурч эхэлж буй бараг хүн бүр яг ийм эргэлзээтэйгээр эхэлдэг. Гэхдээ нэг нууц хэлэхэд: программчлал бол авьяас биш, ур чадвар юм. Дугуй унаж сурахтай адил — эхэндээ эвгүй, дараа нь аажмаар дадал болж, эцэст нь яаж чадахгүй байснаа мартдаг. Энэ сургалт таныг "компьютерын хүн" гэж төрснөөс биш, алхам алхмаар суралцсанаас болж программист болдог гэдэгт итгүүлэхийн тулд бүтээгдсэн.
Энэ сургалтыг бичихдээ бид маш өргөн хүрээний уншигчийг бодож бичсэн. Та 10 настай хүүхэд байж болно — сониуч, тоглоом дуртай, "энэ тоглоомыг хэн яаж хийсэн юм бол" гэж гайхдаг. Та 25 настай оюутан эсвэл ажилтан байж болно — мэргэжлээ өөрчлөх, эсвэл одоогийн ажилдаа шинэ чадвар нэмэх сонирхолтой. Та 55 настай хүн байж болно — тэтгэвэрт гараад шинэ зүйл сурах хүсэлтэй, эсвэл зүгээр л энэ "программчлал" гэдэг зүйл юу болохыг өөрийн нүдээр харах гэсэн. Эдгээр хүмүүсийн хэн нь ч энэ сургалтад "буруу" уншигч биш. Хичээл бүр таныг компьютерын талаар юу ч мэдэхгүй гэж үзэж бичигдсэн — энэ нь таныг дутуу үнэлж байгаа хэрэг биш, харин таныг замд хаяхгүй гэсэн амлалт юм.
Ялангуяа нэг зүйлийг тодотгоё: энэ сургалт таныг өмнө нь Facebook, тоглоом, видео үзэхээс өөр зүйлд компьютер ашиглаж байгаагүй гэж үзнэ. "File гэж юу вэ", "программ суулгана гэж юу гэсэн үг вэ" гэдгийг хүртэл бид тайлбарлана. Хэрэв та эдгээрийг аль хэдийн мэддэг бол тухайн хэсгийг хурдхан уншаад өнгөрөхөд болно — гэхдээ мэддэггүй хүнд тэр тайлбар алтнаас үнэтэй. Ихэнх сургалт "энэ чинь ойлгомжтой биз дээ" гэж үзээд алгасдаг газруудад л суралцагчид хамгийн их гээгддэг. Бид тэгэхгүй.
Мөн танд математикийн гүнзгий мэдлэг огт хэрэггүй гэдгийг одооноос хэлье. Программчлалыг математиктай андуурдаг нь түгээмэл боловч буруу ойлголт юм. Энэ сургалтад таны хэрэглэх "математик" бол нэмэх, хасах, үржүүлэх, хуваах — ердөө л дэлгүүрт мөнгө тоолохтой адил түвшний зүйлс. Программчлал бол тооны ухаан гэхээсээ илүү зааварчилгаа бичих урлаг бөгөөд энэ талаар бид гуравдугаар хичээлд дэлгэрэнгүй ярина.
Одоо энэ сургалтын хамгийн онцлог шийдвэрүүдийн нэгийг танилцуулъя: энэ сургалтад шалгалт гэж байхгүй. Тест байхгүй. Гэрийн даалгавар байхгүй. "Энэ өдрөөс өмнө дуусгах ёстой" гэсэн хугацаа байхгүй. Энэ нь залхуурлыг дэмжиж байгаа хэрэг биш, харин суралцахуйн талаарх тодорхой итгэл үнэмшилд суурилсан шийдвэр юм. Хүн шинэ зүйлийг шалгалтын айдсаар биш, ойлголтын баяр хөөрөөр хамгийн сайн сурдаг. Шалгалт нь "би тэнцэх болов уу" гэсэн түгшүүр төрүүлдэг бол сайн тайлбарласан хичээл "аан, ийм учиртай юм байна!" гэсэн мэдрэмж төрүүлдэг. Бид хоёр дахийг нь сонгосон.
Тэгвэл та юу хийх вэ гэвэл: зүгээр л уншина, дагаад туршина. Хичээл бүрийн дунд "туршаад үзээрэй" гэсэн жижиг саналууд тааралдана — эдгээр нь үргэлж сайн дурын байх бөгөөд хийгээгүй тохиолдолд дараагийн хичээлд ямар ч саад болохгүй. Зөвхөн уншаад л явдаг хүн ч энэ сургалтыг бүрэн ойлгож дуусгаж чадна. Мэдээж өөрөө бичиж туршвал гар чинь дасаж, ойлголт чинь батжих нь үнэн — гэхдээ энэ бол таны сонголт, бидний шаардлага биш. Сургалтын төгсгөлд олгогдох гэрчилгээ нь бүх хичээлийг үзэж дуусгасны төлөө олгогддог бөгөөд ямар ч шалгалт өгөх шаардлагагүй.
Хүн бүрийн амьдрал, цаг зав, суралцах хурд өөр учраас энэ сургалт танд ямар нэг хуваарь тулгахгүй. Гэхдээ баримжаа болгож хэлэхэд, долоо хоногт 2-3 хичээл үзвэл бүтэн сургалтыг ойролцоогоор 3-4 сарын дотор дуусгана. Энэ бол уралдаан биш — хичээлүүд хаашаа ч зугтахгүй, таныг үргэлж хүлээж байх болно. Нэг хичээлийг хоёр удаа уншмаар санагдвал хоёр удаа уншаарай; долоо хоног завсарлага авмаар байвал аваарай. Хурдан явсан хүн шагнал авахгүй, удаан явсан хүн торгууль хүлээхгүй. Таны хурд л зөв хурд.
Нэг зөвлөгөө өгөхөд: тогтмол байдал нь хурднаас чухал. Долоо хоногт нэг удаа таван цаг суухаас өдөр бүр эсвэл өнжөөд л 20-30 минут уншсан нь хамаагүй үр дүнтэй. Шинэ ойлголтууд тархинд суурьшихын тулд давтамж хэрэгтэй байдаг. Мөн өмнөх хичээлээ мартчихлаа гэж санаа зовох хэрэггүй — энэ сургалт чухал ойлголтуудыг дараагийн бүлгүүдэд дахин дахин сануулж, товч давтаж өгдөг. Мартах нь суралцахуйн жам ёсны хэсэг бөгөөд бид үүнийг тооцоолж бичсэн.
Хэрэв та энэ сургалтыг хүүхдийнхээ төлөө судалж байгаа эцэг эх бол энэ хэсэг танд зориулагдав. Юуны өмнө: та өөрөө программчлал мэдэх шаардлагагүй. Хүүхдээ дэмжихийн тулд танд хэрэгтэй зүйл бол сонирхол илэрхийлэх, тэвчээртэй байх, бас бүтэлгүйтлийг хэвийн зүйл гэж хүлээж авах орчин бүрдүүлэх явдал юм. "Өнөөдөр юу сурсан бэ, надад тайлбарлаад өгөөч" гэж асуух нь гайхалтай үр дүнтэй арга — учир нь өөр хүнд тайлбарлах нь ойлголтоо бататгах хамгийн хүчтэй арга замуудын нэг билээ. Хүүхэд тань танд "variable" гэж юу болохыг тайлбарлаж байвал тэр үнэхээр сурч байна гэсэн үг.
Хоёрдугаарт, хүүхдийн хурдыг хүндэтгээрэй. Зарим хүүхэд нэг хичээлийг нэг суултаар дуусгах бол зарим нь хэд хоног нэг хичээл дээр байх болно — аль аль нь хэвийн. Хамгийн чухал нь дарамт биш урам байх ёстой. Хэрэв хүүхэд тань "алдаа гарлаа" гэж бухимдвал энэ сургалтын нэг гол сургамжийг сануулаарай: алдаа бол муу зүйл биш, компьютер "би ойлгосонгүй" гэж хэлж байгаа хэрэг бөгөөд мэргэжлийн программистууд өдөр бүр олон арван алдаатай ажилладаг. Энэ талаар доор дэлгэрэнгүй бий. Эцэст нь, хамт сууж үзэх нь хамгийн сайхан хувилбар — олон эцэг эх хүүхэдтэйгээ хамт энэ сургалтаар дамжуулан өөрсдөө программчлал сурсан байдаг.
Одоо энэ сургалтын хамгийн чухал сэтгэлзүйн бэлтгэлийг хийе. Та программчлал сурах явцдаа алдаа гаргана. Олон гаргана. Энэ бол таамаглал биш, баталгаа — бөгөөд энэ нь бүрэн хэвийн, бүр шаардлагатай зүйл юм. Дэлхийн хамгийн туршлагатай программистууд өдөр бүр алдаа гаргадаг. Тэдний бидний ялгаа нь алдаа гаргадаггүйдээ биш, алдааг хараад айдаггүйдээ байгаа юм. Тэд алдааны мэдэгдлийг уншаад "аан, энд ингэж засах юм байна" гээд л цааш явдаг. Энэ сургалтын зорилгуудын нэг бол таныг яг тийм хүн болгох явдал.
Ихэнх сургалт алдааг зөвхөн хажуугаар нь дурддаг бол энэ сургалт алдааг шууд хичээлийн нэг хэсэг болгож заадаг. Шинэ ойлголт үзэх бүрд бид анхлан суралцагчдын хамгийн түгээмэл гаргадаг алдаануудыг зориуд гаргаж үзүүлээд, компьютерын хэлдэг мэдэгдлийг нь хамтдаа уншиж, монголоор юу гэсэн үг болохыг нь тайлбарлана. Ингэснээр та алдаатай тааралдахдаа "болохоо байлаа" гэж сандрахын оронд "ааан, энэ таньдаг алдаа байна" гэж хүлээж авдаг болно. Алдаа бол таны дайсан биш — таны хамгийн үнэнч багш нарын нэг гэдгийг энэ сургалтын туршид та өөрөө мэдрэх болно.
Энэ сургалт компьютерын өмнөх мэдлэг огт шаарддаггүй бөгөөд хүүхэд, насанд хүрэгчид хэнд ч тохирно.
Шалгалт, гэрийн даалгавар, хугацааны шаардлага гэж байхгүй — уншиж ойлгох нь л гол.
Долоо хоногт 2-3 хичээл бол сайн баримжаа, гэхдээ таны хурд л зөв хурд.
Эцэг эхчүүд программчлал мэдэхгүй ч хүүхдээ бүрэн дэмжиж чадна — сонирхол, тэвчээр, урам гурав л хангалттай.
Алдаа гаргах нь хэвийн бөгөөд энэ сургалт алдааг айлгахын оронд зааж сургана.
Дараагийн хичээлд бид "Python гэж чухам юу юм бэ, яагаад дэлхий даяар анхны хэл болгож зөвлөдөг юм бэ" гэдгийг ярина. Таны сурах гэж буй зүйл юу болохыг, хаана ашиглагддагийг мэдчихвэл цаашдын аялал илүү утга учиртай санагдах болно.
Бүртгэлтэй болсноор энэ сургалтын бүх хичээлд хандах эрх авна.