Process удирдах

# Ажиллаж буй бүх процессуудыг харах
ps aux

# Гаралтын баганууд:
# USER   — процессын эзэмшигч
# PID    — процессын дугаар (Process ID)
# %CPU   — CPU ашиглалт
# %MEM   — санах ойн ашиглалт
# COMMAND — командын нэр

# Тодорхой процессыг хайх
ps aux | grep nginx
ps aux | grep python

# Шат шатаар харах (process tree)
ps axjf

# top — стандарт Linux-т байдаг
top
# q дарж гарна, CPU/MEM-ээр эрэмбэлэхэд Shift+P / Shift+M

# htop — илүү тааламжтай харагдалтай (суулгах шаардлагатай)
htop

# PID-ийг олж авах
pgrep nginx          # процессын нэрээр PID авна
pidof nginx          # мөн адил

# Зөөлнөөр зогсоох (SIGTERM — процесс дуусгавар болгох боломж авна)
kill 1234
kill -15 1234
kill -SIGTERM 1234

# Хүчээр зогсоох (SIGKILL — шууд устгана)
kill -9 1234
kill -SIGKILL 1234

# Нэрээр нь зогсоох
pkill nginx          # nginx нэртэй бүх процессыг зогсооно
killall nginx        # pkill-тэй адил

# Командын төгсгөлд & нэмж дэвсгэрт явуулах
sleep 60 &
# [1] 5678   ← job дугаар ба PID

# Дэвсгэрт буй процессуудыг харах
jobs

# Дэвсгэрийн процессыг урдаа авч ирэх
fg %1          # job дугаараар
fg             # хамгийн сүүлийн job

# Ажиллаж буй командыг дэвсгэрт илгээх
# Ctrl+Z дарж зогсоосноор
bg %1          # дэвсгэрт үргэлжлүүлэн ажиллуулах

# Terminal хаасны дараа ч ажиллах
nohup ./long-script.sh &

# Гаралтыг тодорхой файлд хадгалах
nohup ./long-script.sh > output.log 2>&1 &

echo "Script дэвсгэрт эхэллээ, PID: $!"
# $! нь хамгийн сүүлд эхэлсэн дэвсгэр процессын PID

#!/bin/bash

# Процесс ажиллаж байгаа эсэхийг шалгаж, шаардлагатай бол эхлүүлэх
SERVICE="nginx"

if pgrep -x "$SERVICE" > /dev/null; then
  echo "$SERVICE ажиллаж байна"
else
  echo "$SERVICE унтарсан байна — эхлүүлж байна..."
  systemctl start "$SERVICE"
fi

#!/bin/bash

# CPU-г хамгийн их ашигладаг 5 процессыг харуулах
echo "=== CPU-ийн ачааллын тайлан ==="
echo "Процесс              CPU%   MEM%"
echo "-----------------------------------"
ps aux --sort=-%cpu | awk 'NR>1 && NR<=6 {printf "%-20s %5s  %5s\n", $11, $3, $4}'

# Санах ойн ашиглалт
echo ""
echo "=== Санах ойн ашиглалт ==="
free -h