Мөр үйлдлүүд
Bash дотор мөр (string) боловсруулах нь маш нийтлэг хэрэглээ — файлын нэрнээс өргөтгөлийг салгах, URL-аас домэйн авах, log файлаас мэдээлэл ялгах гэх мэт. Bash нь string manipulation-н баялаг хэрэгслүүдийг шууд суулгасан байдаг тул гадаад программ дуудалгүйгээр маш их зүйл хийж болно.
Мөрийн урт ба үндсэн мэдээлэл
#!/bin/bash
text="Сайн уу, Монгол!"
echo ${#text} # Уртыг харуулна: 17
echo ${text} # Мөрийг харуулна
echo "${text}" # Хашилттай — аюулгүй, зөвлөмж болгодог
${#хувьсагч} нь мөрийн тэмдэгтийн тоог буцаадаг — файлын нэр хэт урт эсэхийг шалгах зэрэг хэрэглээнд тохиромжтой.
Хэсгийг авах (substring)
${хувьсагч:эхлэл:урт} хэлбэрээр мөрийн тодорхой хэсгийг авна:
#!/bin/bash
text="Уланбаатар хот"
echo ${text:0:10} # Эхний 10 тэмдэгт: Уланбаатар
echo ${text:11} # 11-р тэмдэгтээс эцэс хүртэл: хот
echo ${text: -3} # Сүүлийн 3 тэмдэгт: хот
echo ${text:0:4} # Эхний 4: Улан
filename="report_2024.txt"
echo ${filename:0:6} # report
echo ${filename: -3} # txt
Эхлэлийн индекс 0-ээс тооцогдоно. Сөрөг тоо ашиглавал мөрийн эцсээс тооцдог — гэхдээ : -3 хэлбэрт зай заавал байна.
Утга солих (substitution)
Мөр дотрх тодорхой хэсгийг өөр утгаар солих:
#!/bin/bash
path="/home/user/documents/file.txt"
# Эхний тохирлыг солих
echo ${path/user/bolد} # /home/bold/documents/file.txt
# Бүх тохирлыг солих
text="алим алим алим"
echo ${text//алим/гүзээлзгэнэ} # гүзээлзгэнэ гүзээлзгэнэ гүзээлзгэнэ
# Зөвхөн эхлэлийн тохирлыг солих
echo ${text/#алим/АЛИМ} # АЛИМ алим алим
# Зөвхөн төгсгөлийн тохирлыг солих
echo ${text/%алим/АЛИМ} # алим алим АЛИМ
Угтвар ба дагавар хасах
Файлын нэрийг боловсруулахад энэ техник маш хэрэгтэй:
#!/bin/bash
filename="backup_2024_01_15.tar.gz"
# Хамгийн богино тохирлыг эхэнтэй нь хасах (#)
echo ${filename#backup_} # 2024_01_15.tar.gz
# Хамгийн урт тохирлыг эхэнтэй нь хасах (##)
echo ${filename##*.} # gz (сүүлийн цэгийн дараах хэсэг)
# Хамгийн богино тохирлыг эцэгтэй нь хасах (%)
echo ${filename%.gz} # backup_2024_01_15.tar
# Хамгийн урт тохирлыг эцэгтэй нь хасах (%%)
echo ${filename%%.*} # backup_2024_01_15
# Практик жишээ: өргөтгөл солих
for f in *.txt; do
mv "$f" "${f%.txt}.md"
done
# ба % операторууд нь файлын өргөтгөлтэй ажиллахдаа үнэлж баршгүй хэрэгтэй.
Том/жижиг үсэг хөрвүүлэх
#!/bin/bash
text="Улаанбаатар Хот"
echo ${text^^} # Бүгдийг том үсэг: УЛААНБААТАР ХОТ
echo ${text,,} # Бүгдийг жижиг үсэг: улаанбаатар хот
echo ${text^} # Зөвхөн эхний үсгийг том болгох
echo ${text,} # Зөвхөн эхний үсгийг жижиг болгох
# Хувьсагчийн нэр том үсгээр нормчлох
input="MONGODB"
normalized="${input,,}" # mongodb
echo "$normalized"
^^ ба ,, операторууд нь Bash 4.0-с дээш дэмжигддэг — macOS-н анхдагч Bash (3.2) дэмжихгүй тул macOS дээр brew install bash хийгээд /usr/local/bin/bash ашиглах хэрэгтэй.
Анхдагч утга тохируулах
#!/bin/bash
# Хэрэв хувьсагч хоосон бол анхдагч утгыг ашиглана
name=${1:-"Зочин"} # $1 хоосон бол "Зочин" ашиглана
echo "Сайн уу, $name!"
port=${PORT:-8080} # PORT тохируулаагүй бол 8080
echo "Порт: $port"
# Хэрэв хоосон бол анхдагч утгыг тохируулна (тэр хэвээр хадгална)
: ${DATABASE_URL:="localhost:5432"}
echo "DB: $DATABASE_URL"
${хувьсагч:-анхдагч} хэлбэр нь script-г илүү найдвартай болгодог — орчны хувьсагч тохируулаагүй байх тохиолдолд аюулгүй анхдагч утга ашиглана.
Дараагийн хичээлд:
Тоон үйлдлүүд — Bash дотор нэмэх, хасах, үржүүлэх, хуваах, модуль зэрэг арифметик хийх аргуудыг сурна.