Bash / Terminal үндэс

Terminal үндэс

Terminal бол текст командаар компьютертэй харилцах цонх юм. Орчин үеийн ихэнх хөгжүүлэгчид өдөр бүр terminal ашигладаг — Git commit хийхээс эхлээд сервер тохируулах хүртэл. Эхэндээ хачирхалтай санагдаж болох ч дасаад ирэхэд хулганаас хавьгүй хурдан болдог.

Terminal хэрхэн нээх вэ?

Linux (Ubuntu): Ctrl + Alt + T товчлуур эсвэл апп жагсаалтаас "Terminal" хайна.

macOS: Command + Space дарж "Terminal" гэж хайна. Эсвэл /Applications/Utilities/Terminal.app замаар нээнэ.

Windows: WSL суулгасны дараа Start цэснээс "Ubuntu" эсвэл "WSL" гэж хайна.

Terminal нээхэд дараах байдлын prompt харагдана:

код
username@hostname:~$
  • username — таны нэвтрэх нэр
  • hostname — компьютерийн нэр
  • ~ — одоогийн директор (~ нь home директорыг заана)
  • $ — команд оруулахад бэлэн гэсэн тэмдэг

Эхний командууд

Terminal нээгдмэгц доорх командуудыг нэг нэгээр туршиж үзээрэй. Гэнэтхэн олон зүйл цээжлэх шаардлагагүй — хэрэглэж хэрэглэж дасна.

bash
whoami        # Та хэн болохыг харуулна
hostname      # Компьютерийн нэрийг харуулна
date          # Одоогийн огноо ба цагийг харуулна
uptime        # Компьютер хэр удаан асаалттай байгааг харуулна
clear         # Terminal цонхыг цэвэрлэнэ

Командыг бичиж дуусаад Enter дарахад Bash тэр командыг биелүүлнэ. Хэрэв буруу бичсэн бол Backspace-ээр засна, Ctrl + C дарвал командыг цуцална.

Ашигтай товчлуурууд

Terminal дотор ажиллахад эдгээр товчлуурууд маш их цаг хэмнэнэ:

| Товчлуур | Үйлдэл | | ---------- | ---------------------------------------------- | | | Өмнөх командуудыг харна | | Tab | Команд эсвэл файлын нэрийг автоматаар дуусгана | | Ctrl + C | Ажиллаж буй командыг зогсооно | | Ctrl + L | Дэлгэцийг цэвэрлэнэ (clear шиг) | | Ctrl + A | Курсорыг мөрийн эхэнд авна | | Ctrl + E | Курсорыг мөрийн эцэст авна |

Tab товчлуур маш хэрэгтэй — жишээ нь doc гэж бичиж Tab дарвал Bash Documents гэж автоматаар дуусгана.

Команд ба сонголт (option/flag)

Bash командууд ихэвчлэн нэмэлт сонголт (option эсвэл flag) авдаг. Сонголтыг - тэмдгийн дараа бичдэг:

bash
ls            # Файлуудыг жагсаана
ls -l         # Файлуудыг дэлгэрэнгүй мэдээлэлтэй жагсаана
ls -a         # Нуугдмал файлуудыг харуулна
ls -la        # Дэлгэрэнгүй + нуугдмал файлуудыг хамт харуулна

Хэдэн сонголтыг хамт хэрэглэж болно: -la нь -l ба -a-г хамт хэрэглэж байна.

man — гарын авлага

Командын тухай дэлгэрэнгүй мэдээлэл авахыг man (manual) командаар хийнэ:

bash
man ls        # ls командын бүрэн гарын авлага
man date      # date командын гарын авлага

man дотор товчлуураар гүйлгэж, q дарж гарна.

Дараагийн хичээлд:

Файл системд хэрхэн зорчих — cd, pwd, ls командуудыг ашиглан директор хооронд чөлөөтэй шилжих аргыг сурна.