Хичээл 3: Түүх харах

Танилцуулга

Өмнөх хичээлд бид анхны гурван зургаа авч, цомогтоо хадгалсан. Одоо тэр цомгийг нээж үзэх цаг болжээ. Цомог хэчнээн сайн байсан ч хэзээ ч нээж үздэггүй бол ач холбогдолгүй. Git-ийн жинхэнэ хүч нь түүх хадгалдагт биш, тэр түүхийг хүссэн үедээ уншиж, ойлгож, ашиглаж болдогт оршино. Энэ хичээлд бид хоёр command сурна. git log нь цомгийн зургуудын жагсаалтыг харуулдаг бол git diff нь хоёр хувилбарын хооронд яг юу өөрчлөгдсөнийг мөр мөрөөр нь харуулдаг. Энэ хичээлийн гол ур чадвар бол diff-ийн гаралтыг уншиж сурах явдал. Эхэндээ +, - тэмдэг, @@ гэх мэт хачин мөрүүдтэй, ойлгомжгүй мэт харагдах ч хэдхэн минутын дараа та түүнийг энгийн текст шиг уншдаг болно.

Өмнөх хичээлийн git-dadlaga фолдер гурван commit-тэйгээ хэвээр байгаа гэж үзэж байна. Хэрвээ "туршаад үзээрэй" хэсэгт нэмэлт commit хийсэн бол таны түүх арай урт байх бөгөөд энэ нь ямар ч асуудалгүй.

Зүйрлэл: цомог ба өмнө-дараах зураг

Гэрэл зургийн цомгоо нээхэд бид хоёр янзаар үздэг. Нэгдүгээрт, хуудсуудыг эргүүлж, зураг бүрийн доорх тайлбар, огноог уншиж, бүхэл түүхийг тоймлон хардаг. Энэ бол git log: зургуудын жагсаалт, тус бүр нь хэзээ, хэн, юуны тулд авагдсан. Хоёрдугаарт, хоёр зургийг зэрэгцүүлэн тавиад ялгааг нь нарийн ажигладаг. Сурталчилгаанд байдаг "засвараас өмнө, засварын дараа" гэсэн хоёр зургийг санаж байна уу? Тэнд нүд шууд өөрчлөгдсөн газрыг хайдаг. Энэ бол git diff. Харин Git хүний нүднээс давуу нь ялгааг өөрөө олж, улаан, ногооноор тэмдэглээд танд бэлэн өгдөгт оршино.

Анхны жишээ: git log

VS Code-д git-dadlaga фолдероо нээж, terminal-д дараах command-ыг бичнэ үү.

Command:

git log

Гаралт:

commit c7e0a52d4f1b8e9a7c3d2b6f0e1a9c8b7d6e5f4a (HEAD -> main)
Author: Bat Dorj <bat.dorj@example.com>
Date:   Thu Oct 8 15:20:14 2026 +0800

    Add salary script and notes

commit 8b41d07e2c5a9f3b1d7e4c8a6f2b0d9e3c1a7f5b
Author: Bat Dorj <bat.dorj@example.com>
Date:   Thu Oct 8 15:16:42 2026 +0800

    Show number of expenses

commit 3f2a9c18e4b7d2f6a1c9e3b5d8f0a2c4e6b9d1f3
Author: Bat Dorj <bat.dorj@example.com>
Date:   Thu Oct 8 15:11:05 2026 +0800

    Add expense total script

Энэ бол таны цомог. Хамгийн түрүүнд анзаарах зүйл бол дараалал: хамгийн сүүлийн commit хамгийн дээр, хамгийн анхных нь хамгийн доор байна. Git үргэлж шинээс хуучин руу харуулдаг, учир нь ихэнх тохиолдолд бид сүүлд юу болсныг мэдэхийг хүсдэг. Одоо нэг commit-ын мэдээллийг мөр мөрөөр нь задалъя, бусад нь яг ижил бүтэцтэй.

“commit c7e0a52d4f1b...” мөр нь commit-ын бүтэн hash юм. Өмнөх хичээлд commit хийхэд Git c7e0a52 гэсэн долоон тэмдэгт харуулсныг санаж байна уу? Тэр нь яг энэ урт hash-ийн эхлэл. Бүтэн hash 40 тэмдэгттэй бөгөөд дэлхий дээрх ямар ч өөр commit-той давхцахгүй. Таны hash-ууд энэ жишээнийхээс өөр байна. Мөрийн төгсгөлд байгаа “(HEAD -> main)” бичгийн утгыг доор тусад нь тайлбарлана.

“Author: Bat Dorj bat.dorj@example.com” нь зургийг хэн авсныг харуулна. Энэ бол Бүлэг 1-ийн 3 дугаар хичээлд тохируулсан нэр, имэйл юм. Тэгэхэд камерт нэр сийлсэн зүйлсийн үр дүн одоо commit бүрийн доор гарын үсэг болон харагдаж байна.

“Date: Thu Oct 8 15:20:14 2026 +0800” нь commit хийсэн огноо, цаг. Англи хэлний хэв маягаар бичигдсэн тул гаригийн нэр (Thu буюу Пүрэв), сар (Oct буюу 10 сар), өдөр, цаг, он гэсэн дарааллаар уншина. Төгсгөлийн “+0800” нь цагийн бүс бөгөөд Улаанбаатар Гринвичийн цагаас 8 цагаар түрүүлдгийг илэрхийлнэ. Хоосон мөрийн дараа догол мөртэйгээр бичигдсэн “Add salary script and notes” бол таны commit message. Энд сайн message бичихийн ач холбогдол илт харагдаж байна: гурван зураг гурван ойлгомжтой өгүүлбэрээр өөрсдийн түүхийг ярьж байна.

HEAD ба main гэж юу вэ

Эхний commit-ын хажууд “(HEAD -> main)” гэсэн бичиг байгаа. Үүнийг энгийнээр тайлбарлая. main бол таны салааны нэр бөгөөд тэр нь үргэлж тухайн салааны хамгийн сүүлийн commit-ыг заадаг хавчуурга юм. HEAD бол "та одоо энд байна" гэсэн тэмдэг, газрын зураг дээрх улаан цэгтэй адил. “HEAD -> main” нь "та main салаан дээр байна, main нь энэ commit-ыг заажээ" гэсэн утгатай. Өөрөөр хэлбэл таны ажлын фолдер яг энэ зураг дээрээс үргэлжилж байна. Шинэ commit хийх бүрт энэ хавчуурга автоматаар шинэ зураг руу шилжинэ. Branch-ийн тухай Бүлэг 3-т сурахад HEAD-ийн утга бүрэн тодорхой болно.

Товч харагдац: git log --oneline

Бүтэн git log дэлгэрэнгүй мэдээлэлтэй ч commit олон болоход хэтэрхий урт болдог. Өдөр тутмын ажилд ихэнхдээ товч хувилбарыг ашигладаг.

Command:

git log --oneline

Гаралт:

c7e0a52 (HEAD -> main) Add salary script and notes
8b41d07 Show number of expenses
3f2a9c1 Add expense total script

“--oneline” нь "нэг мөрөөр" гэсэн утгатай. Commit бүр нэг мөрөнд багтаж, товчилсон hash болон message-ийг л харуулна. Зохиогч, огноог харуулахгүй, гэхдээ ихэнх тохиолдолд түүх ойлгоход энэ хангалттай. Ихэнх terminal-д hash шар өнгөөр харагдана. Commit message сайн бичигдсэн бол энэ гурван мөр таны төслийн бүхэл түүхийг нэг харцаар уншуулна. Хэрвээ message-үүд нь “fix”, “update”, “asdf” байсан бол энэ жагсаалт юу ч хэлэхгүй байх байсныг төсөөлөөд үзээрэй.

git diff: юу өөрчлөгдсөнийг харах

Алхам 1: Өөрчлөлт хийх

VS Code-д zarlaga.py-г нээгээд хоёр өөрчлөлт хийнэ үү. Эхний мөрийн жагсаалтад 8000 гэсэн шинэ зарлага нэмж, хамгийн доор нь шинэ мөр нэмнэ. Файл дараах байдалтай болно.

python

zarlaga = [5000, 12000, 3500, 8000]
print("Нийт зарлага:", sum(zarlaga))
print("Зарлагын тоо:", len(zarlaga))
print("Хамгийн их зарлага:", max(zarlaga))

Хадгалсны дараа git status бичвэл zarlaga.py “modified” гэж улаанаар харагдана, үүнийг өмнөх хичээлээс мэдэж байгаа. Гэхдээ git status зөвхөн файл өөрчлөгдсөн гэдгийг хэлдэг, юу өөрчлөгдсөнийг хэлдэггүй. Үүнийг харахын тулд diff хэрэгтэй.

Алхам 2: Ялгааг харах

Command:

git diff

Гаралт:

diff --git a/zarlaga.py b/zarlaga.py
index 4c1e8a2..9d3f7b5 100644
--- a/zarlaga.py
+++ b/zarlaga.py
@@ -1,3 +1,4 @@
-zarlaga = [5000, 12000, 3500]
+zarlaga = [5000, 12000, 3500, 8000]
 print("Нийт зарлага:", sum(zarlaga))
 print("Зарлагын тоо:", len(zarlaga))
+print("Хамгийн их зарлага:", max(zarlaga))

Энэ бол энэ хичээлийн хамгийн чухал гаралт тул яаралгүй, мөр мөрөөр нь уншъя. Эхний дөрвөн мөр нь толгой хэсэг, өөрөөр хэлбэл юуг юутай харьцуулж байгааг тайлбарлана. Дараагийн мөрүүд нь жинхэнэ өөрчлөлтүүд.

“diff --git a/zarlaga.py b/zarlaga.py” нь “zarlaga.py файлын хоёр хувилбарыг харьцуулж байна” гэсэн утгатай. “a/” нь хуучин хувилбар, “b/” нь шинэ хувилбар гэсэн тэмдэглэгээ бөгөөд энэ хоёр үсгийг "өмнө" ба "дараа" гэж санаарай.

“index 4c1e8a2..9d3f7b5 100644” нь файлын хуучин болон шинэ агуулгын дотоод таних тэмдгүүд юм. Энэ мөр Git-д хэрэгтэй, танд бараг хэзээ ч хэрэггүй тул алгасаж болно.

“--- a/zarlaga.py” ба “+++ b/zarlaga.py” хоёр мөр нь доорх тэмдэглэгээний түлхүүрийг өгч байна. “-” тэмдэг хуучин хувилбарт хамаарна, “+” тэмдэг шинэ хувилбарт хамаарна. Цаашид харах мөр бүрийн эхний тэмдэгтийг яг энэ түлхүүрээр уншина.

“@@ -1,3 +1,4 @@” бол hunk буюу өөрчлөлтийн хэсгийн толгой юм. Анх удаа харахад хамгийн ойлгомжгүй мөр боловч утга нь энгийн. “-1,3” нь "хуучин хувилбарын 1-р мөрөөс эхлэн 3 мөр", “+1,4” нь "шинэ хувилбарын 1-р мөрөөс эхлэн 4 мөр" гэсэн утгатай. Өөрөөр хэлбэл энэ хэсэгт хуучин 3 мөр шинэ 4 мөр болжээ. Том файлд хэд хэдэн газар өөрчлөгдвөл ийм @@ мөр хэд хэд гарч, тус бүр нь файлын өөр хэсгийг заана.

Одоо жинхэнэ өөрчлөлтүүдийг уншъя. “-zarlaga = [5000, 12000, 3500]” мөр “-” тэмдгээр эхэлсэн тул энэ мөр хуучин хувилбарт байсан бөгөөд шинэд нь алга болсон. Ихэнх terminal-д улаанаар харагдана. Шууд доор нь “+zarlaga = [5000, 12000, 3500, 8000]” мөр “+” тэмдгээр эхэлсэн тул энэ мөр шинээр нэмэгдсэн, ногооноор харагдана. Дараагийн хоёр мөр зайгаар эхэлсэн бөгөөд энэ нь өөрчлөгдөөгүй мөрүүд юм. Тэдгээрийг context буюу орчин гэж нэрлэдэг бөгөөд өөрчлөлт файлын хаана болсныг ойлгоход туслах зорилгоор харуулдаг. Хамгийн сүүлийн “+print("Хамгийн их зарлага:", max(zarlaga))” мөр шинээр нэмэгдсэн мөр юм.

Энд Git-ийн сэтгэлгээний нэг чухал онцлог харагдаж байна. Бид эхний мөрийг "өөрчилсөн" гэж боддог бол Git "хуучин мөрийг хасаад, шинэ мөр нэмсэн" гэж харуулдаг. Git мөрөөр сэтгэдэг: мөр бүр байна эсвэл байхгүй. Нэг тэмдэгт өөрчлөгдсөн ч тэр мөр бүхэлдээ “-” ба “+” хос болж гарна. Энэ дүрмийг ойлгосны дараа diff-ийн аль ч гаралт таны хувьд нээлттэй ном болно: улаан хасах нь алга болсон зүйл, ногоон нэмэх нь шинээр ирсэн зүйл, тэмдэггүй нь хэвээрээ.

Алхам 3: Ачааны талбайд оруулсны дараа

Одоо өөрчлөлтөө ачааны талбай руу зөөгөөд, git diff-ийг дахин бичье.

Command:

git add zarlaga.py
git diff

Гаралт:

Хоосон! Өөрчлөлт алга болчихсон юм биш биз гэж санаа зовох хэрэггүй. Энэ бол git diff-ийн тухай хамгийн чухал, хамгийн их төөрөгдүүлдэг дүрэм юм. Ямар ч нэмэлтгүй git diff нь ажлын фолдер болон ачааны талбайн хоорондох ялгааг харуулдаг. Өөрөөр хэлбэл "ачааны талбай руу хараахан зөөгөөгүй өөрчлөлтүүд". Бид бүх өөрчлөлтийг зөөсөн тул тэр хоёрын хооронд ялгаа үлдээгүй. Ачааны талбайд юу байгааг харахын тулд нэмэлт тохиргоо хэрэгтэй.

Command:

git diff --staged

Гаралт:

diff --git a/zarlaga.py b/zarlaga.py
index 4c1e8a2..9d3f7b5 100644
--- a/zarlaga.py
+++ b/zarlaga.py
@@ -1,3 +1,4 @@
-zarlaga = [5000, 12000, 3500]
+zarlaga = [5000, 12000, 3500, 8000]
 print("Нийт зарлага:", sum(zarlaga))
 print("Зарлагын тоо:", len(zarlaga))
+print("Хамгийн их зарлага:", max(zarlaga))

“--staged” нь "ачааны талбай дээрх" гэсэн утгатай. Энэ command ачааны талбай болон сүүлийн commit-ын хоорондох ялгааг харуулдаг, өөрөөр хэлбэл "дараагийн зурагт яг юу орох вэ" гэдгийг. Гаралт өмнөхтэй яг ижил, учир нь бүх өөрчлөлт ачааны талбай руу шилжсэн. Тиймээс энэ хоёр command-ыг ингэж санаарай: git diff нь "би юуг хараахан add хийгээгүй вэ", git diff --staged нь "би юуг commit хийх гэж байна вэ".

git diff --staged-ийг commit хийхийн өмнө ажиллуулах нь маш сайн дадал. Энэ бол ачааны машин явахын өмнө ачааны талбай дээрх хайрцаг бүрийг онгойлгож харахтай адил. Санамсаргүй үлдсэн туршилтын print(), хасахаа мартсан хэсэг зэргийг яг энэ мөчид олдог. Шалгасны дараа commit-оо хийе.

Command:

git commit -m "Add new expense and show maximum"

Гаралт:

[main e41b9d6] Add new expense and show maximum
 1 file changed, 2 insertions(+), 1 deletion(-)

Энд нэг шинэ зүйл гарч ирлээ: “1 deletion(-)”. Diff-д харсанчлан Git эхний мөрийг "хасаад нэмсэн" гэж тоолсон тул 2 нэмэлт, 1 хасалт гэж бүртгэжээ. Энэ тоонууд diff-ийн ногоон, улаан мөрүүдийн тоотой яг таарч байна.

Олон жишээ

Хуучин хоёр commit-ыг харьцуулах

git diff-д хоёр commit-ын hash өгвөл тэдгээрийн хоорондох ялгааг харуулна. git log --oneline-оос хамгийн анхны хоёр commit-ын hash-ийг олоод, хуучнаас нь шинэ рүү гэсэн дарааллаар бичнэ үү. Өөрийн hash-уудыг ашиглаарай, жишээнийх таных дээр ажиллахгүй.

Command:

git diff 3f2a9c1 8b41d07

Гаралт:

diff --git a/zarlaga.py b/zarlaga.py
index 1a2b3c4..4c1e8a2 100644
--- a/zarlaga.py
+++ b/zarlaga.py
@@ -1,2 +1,3 @@
 zarlaga = [5000, 12000, 3500]
 print("Нийт зарлага:", sum(zarlaga))
+print("Зарлагын тоо:", len(zarlaga))

Энэ diff “Show number of expenses” commit яг юу хийснийг харуулж байна: хуучин 2 мөрөөс эхлэн 3 мөр болсон, нэг мөр нэмэгдсэн. Ингэж та цомгийн аль ч хоёр зургийг зэрэгцүүлж харж болно. Өнгөрсөн долоо хоногийн хувилбартай одоогийнхоо ялгааг мэдэх хэрэгтэй үед яг энэ аргыг ашиглана. Hash-ийг бүтнээр нь бичих шаардлагагүй, эхний долоон тэмдэгт хангалттай.

Сүүлийн хэдэн commit-ыг харах

Түүх урт болоход бүгдийг нь харах шаардлагагүй. -n хэлбэрээр тоо өгвөл зөвхөн тэр тооны сүүлийн commit-ыг харуулна.

Command:

git log --oneline -2

Гаралт:

e41b9d6 (HEAD -> main) Add new expense and show maximum
c7e0a52 Add salary script and notes

HEAD -> main хавчуурга шинэ commit руу шилжсэнийг анзаараарай. Бидний сүүлийн commit одоо түүхийн хамгийн дээр байна.

Нэг файлын түүхийг харах

Заримдаа бүх төслийн биш, зөвхөн нэг файлын түүх сонирхолтой байдаг. Command-ын төгсгөлд файлын нэрийг бичвэл тэр файлд хүрсэн commit-уудыг л харуулна.

Command:

git log --oneline zarlaga.py

Гаралт:

e41b9d6 (HEAD -> main) Add new expense and show maximum
8b41d07 Show number of expenses
3f2a9c1 Add expense total script

“Add salary script and notes” commit энд харагдахгүй байгааг анзаараарай. Тэр commit zarlaga.py-д огт хүрээгүй тул энэ файлын түүхэнд хамаарахгүй. Том төсөлд "энэ файлыг сүүлд хэн, хэзээ, юуны тулд өөрчилсөн бэ" гэсэн асуултад яг ингэж хариулдаг.

Туршаад үзээрэй

Хүсвэл tsalin.py-д нэг мөр нэмж, бас нэг мөрийг нь устгаад хадгалаарай. Дараа нь git diff бичээд гаралтыг өөрөө уншиж үзээрэй: @@ мөр хуучин ба шинэ хэдэн мөр гэж хэлж байна, аль мөр улаан, аль нь ногоон байна. Уншиж дууссаны дараа өөрчлөлтөө хадгалахыг хүсвэл commit хийж болно, хүсэхгүй бол VS Code-д Ctrl+Z-ээр буцааж болно. Өөрчлөлтийг цуцлах албан ёсны Git-ийн аргыг бид 2.5 дугаар хичээлд сурна.

Түгээмэл алдаанууд

Гаралт дэлгэцэнд багтахгүй бол terminal "гацдаг". Commit олон болоход git log эсвэл урт git diff дэлгэцэнд багтахгүй. Тэгэхэд Git гаралтыг pager буюу хуудаслагч гэдэг программаар харуулдаг бөгөөд доод хэсэгт “:” тэмдэг гараад terminal зогссон мэт харагдана. Энэ бол гацалт биш, Git таныг унших хүлээж байна. Space товчоор дараагийн хуудас руу, сумтай товчоор мөр мөрөөр шилжинэ. Төгсгөлд нь (END) гэж гарна. Pager-аас гарахын тулд q товчийг дарна уу. Энэ бол Бүлэг 1-ийн 3 дугаар хичээлд дурдсан q товч юм.

Кирилл үсэг хачин кодууд болж харагдах. Зарим компьютерт pager дотор diff-ийн кирилл текст дараах байдлаар харагдаж болно.

+print("<D0><A5><D0><B0><D0><BC><D0><B3><D0><B8><D0><B9><D0><BD> ...

Таны файл гэмтээгүй. Энэ нь pager текстийг ямар кодчилолоор уншихаа мэдэхгүй байгаа явдал юм. Дараах command-ыг нэг удаа бичээд VS Code-оо бүрэн хааж дахин нээнэ үү.

setx LESSCHARSET utf-8

Гаралт:

SUCCESS: Specified value was saved.

“setx” нь Windows-д байнгын тохиргоо хадгалдаг command бөгөөд “SUCCESS: Specified value was saved.” нь "Амжилттай: заасан утга хадгалагдлаа" гэсэн утгатай. Энэ тохиргоо pager-т текстийг UTF-8 кодчилолоор унш гэж хэлнэ. Шинэ terminal-д diff-ийн кирилл текст зөв харагдах ёстой.

Diff-ийн төгсгөлд “\ No newline at end of file” гарах.

-print("Зарлагын тоо:", len(zarlaga))
\ No newline at end of file
+print("Зарлагын тоо:", len(zarlaga))
+print("Хамгийн их зарлага:", max(zarlaga))

Энэ мессеж "файлын төгсгөлд шинэ мөрийн тэмдэгт байхгүй" гэсэн утгатай. Таны файлын хамгийн сүүлийн мөрийн ард Enter дараагүй байсан тул Git сүүлийн мөрийг хасаад, яг ижил агуулгатай мөрийг шинээр нэмсэн мэт харуулж байна. Энэ бол алдаа биш, кодыг тань эвдэхгүй. Гэхдээ ийм хоосон "өөрчлөлт"-өөс сэргийлэхийн тулд VS Code-д File, Preferences, Settings руу ороод хайлтад “insert final newline” гэж бичээд “Files: Insert Final Newline” тохиргоог идэвхжүүлээрэй. Ингэснээр VS Code файл бүрийн төгсгөлд шинэ мөрийг автоматаар нэмнэ. Мэргэжлийн төслүүдэд бүх файл ингэж төгсдөг нь заншил.

git diff юу ч харуулахгүй байх. Хоёр шалтгаан бий. Нэгдүгээрт, та өөрчлөлтөө аль хэдийн git add хийсэн: энэ тохиолдолд git diff --staged ашиглана уу. Хоёрдугаарт, файлаа өөрчлөөд хадгалаагүй байх: VS Code-ийн табын нэрний хажууд цагаан дугуй тэмдэг байвал файл хадгалагдаагүй гэсэн үг, Ctrl+S дарна уу. Git зөвхөн дискэнд хадгалагдсан зүйлийг хардаг.

Hash буруу бичих.

fatal: ambiguous argument '8b41d0x': unknown revision or path not in the working tree.
Use '--' to separate paths from revisions, like this:
'git <command> [<revision>...] -- [<file>...]'

“ambiguous argument” нь "тодорхой бус аргумент", “unknown revision or path not in the working tree” нь "ийм хувилбар байхгүй, ийм файл ч ажлын фолдерт алга" гэсэн утгатай. Git таны бичсэн 8b41d0x-ийг commit ч биш, файл ч биш гэж олсон. Доорх хоёр мөр нь ер бусын тохиолдолд ашиглах техникийн зөвлөгөө бөгөөд одоохондоо хамаагүй. Hash-аа git log --oneline-оос дахин шалгаж зөв бичнэ үү. Hash-ийг гараар бичихийн оронд terminal-аас хулганаар сонгож хуулах нь илүү найдвартай.

Commit-гүй repository-д git log бичих.

fatal: your current branch 'main' does not have any commits yet

"Таны одоогийн main салаанд одоохондоо нэг ч commit байхгүй" гэсэн утгатай. Цомог хоосон тул харуулах зүйл алга. Энэ мессеж зөвхөн шинэ repository-д гарна. Анхны commit-оо хийсний дараа git log хэвийн ажиллана.

Товч дүгнэлт

git log нь цомгийн зургуудыг шинээс хуучин руу, hash, зохиогч, огноо, message-тэй нь харуулдаг. git log --oneline товч, нэг мөрийн харагдац өгдөг бөгөөд өдөр тутам хамгийн их хэрэглэгдэнэ. HEAD бол "та одоо энд байна" гэсэн тэмдэг, main бол салааны сүүлийн commit-ыг заадаг хавчуурга. git diff хоёр хувилбарын ялгааг мөр мөрөөр харуулдаг: “-” нь хасагдсан, “+” нь нэмэгдсэн, тэмдэггүй нь өөрчлөгдөөгүй мөр, “@@” нь файлын аль хэсэг болохыг заана. Git мөрөөр сэтгэдэг тул өөрчлөгдсөн мөр “-” ба “+” хос болж харагдана. git diff нь add хийгээгүй өөрчлөлтийг, git diff --staged нь commit хийгдэх гэж буй өөрчлөлтийг харуулна. Мөн git diff-д хоёр hash өгч аль ч хоёр зургийг харьцуулж, git log-д файлын нэр өгч тухайн файлын түүхийг харж болно.

Дараагийн хичээлд бид цомогт хэзээ ч орох ёсгүй зүйлсийн тухай ярина. venv фолдер, нууц түлхүүр бүхий .env файл, pycache зэргийг Git-ээс бүрмөсөн нуух .gitignore файлыг мөр мөрөөр нь бүтээж, git add .-ийг аюулгүй болгоно.